IN HET KORT
De nacht van 28 op 29 juni, de nacht van Sint-Pieter, is in grote delen van Italië die van de barca di San Pietro: een glas water en een eiwit waarmee je een glimp van de toekomst probeert op te vangen.
Italiaanse juni-folklore
Een paar dagen geleden schreef ik over il mazzo di San Giovanni, de magische kruidenbos die Italiaanse boeren op 23 juni samenstelden voor bescherming tegen kwade geesten, onweer, ziekten en andere rampspoed. De kruiden werden verzameld op de vooravond van San Giovanni, één van de langste dagen van het jaar, wanneer de natuur op haar krachtigst zou zijn.
De bos werd vervolgens in een schaal met water gelegd en bleef de hele nacht buiten staan zodat de dauw er haar magische werking aan kon toevoegen. Het is een ritueel van licht, genezing en overgave aan de natuur.
Maar misschien nog belangrijker: de kruidenbos stel je samen met een intentie.
Wat wens je voor de komende maanden? Waar heb je bescherming voor nodig? Wat wil je uitnodigen in je leven en wat wil je juist achterlaten?
Dat schreef ik vorige keer niet, maar mijn eigen wens – hoe ongelooflijk is dit – kwam de ochtend van 24 juni al uit. Ik had veel energie in mijn intentie gestoken, maar het was dan ook een grote wens, iets wat ik héél graag wilde. Het voelde bijna onwerkelijk dat die zo snel werd verhoord.
Pure magie, zou je kunnen zeggen.
De avond dat we de kruidenbossen maakten, hoorde ik ook voor het eerst over de barca van San Giovanni, die iets over de komende zomer zou kunnen vertellen. Ik begreep toen nog niet goed wat het precies was en tegen de tijd dat ik er later meer over las, was de nacht van San Giovanni al voorbij.
Gelukkig kreeg ik een herkansing: de nacht van 28 op 29 juni, de nacht van Sint-Pieter.
Een glas water en een ei om in de toekomst te kijken
De barca di San Pietro is, net als het kruidenboeket van San Giovanni, eenvoudig te maken.
Vul een breed en helder glas voor ongeveer driekwart met water. Zet het in de tuin, op het balkon of bij een open raam en laat er voorzichtig het eiwit van één ei in glijden. Zorg ervoor dat er geen dooier meekomt.
Tijdens de nacht zou de dauw over het water trekken en vormt het eiwit langzaam de contouren van een boot met zeilen.
Volgens de volkswijsheid zijn dat de zeilen van Sint-Pieter, de vissersheilige die in de nacht voorbijvaart en zijn zegen achterlaat.
Boeren gebruikten de vorm van de zeilen om voorspellingen te doen over de zomer, de oogst en het komende jaar.
- Hoge, volle en goed geopende zeilen stonden voor voorspoed, overvloed en geluk.
- Lage of nauwelijks gevormde zeilen wezen op een moeilijkere periode of op bescheiden resultaten.
- Veel fijne draden betekenden veranderingen, reizen of een drukke tijd vol activiteiten.
- Helder water beloofde rust en sereniteit, terwijl troebel water eerder werd gezien als een teken van obstakels of onzekerheid.
Gisteravond zette ik mijn eigen glas met eiwit op de vensterbank en wachtte ik af tot San Pietro voorbij zou komen.
Vanmorgen vond ik een boot die uit twee delen leek te bestaan: één met vollere zeilen en één met minder uitgesproken vormen. Er zouden mij dus twee situaties te wachten staan, beide niet spectaculair goed, maar ook zeker niet slecht. Een jaar in twee snelheden. Twee projecten misschien. Werk en privé. Of twee heel verschillende periodes in dezelfde zomer.
In veel boereninterpretaties wordt zo’n dubbele boot gelezen als: er zal gewerkt moeten worden, maar de bescherming van Sint-Pieter is aanwezig.
De belangrijkste conclusie was in ieder geval duidelijk: San Pietro is langsgekomen. Laat het zo zijn :-)
Magische kruidenbos versus de boot van Sint-Pieter
Over de barca di San Pietro ben ik eerlijk gezegd sceptisch.
Ik vind het een prachtige traditie en een stukje folklore dat het verdient om bewaard te blijven, maar een eiwit in een glas water voelt voor mij toch vooral als een spel met toeval, temperatuur, vochtigheid en verbeelding.
Met het kruidenboeket van San Giovanni ervaar ik dat anders. Daar gaat het niet over voorspellen, maar over richten. Niet over kijken wat het leven voor je in petto heeft, maar over bewust kiezen wat je zelf wilt uitnodigen.
Het verschil zit voor mij in de intentie.
Wanneer je het kruidenboeket samenstelt, kies je iedere plant bewust uit. Misschien staat lavendel voor rust, rozemarijn voor helderheid, sint-janskruid voor bescherming of salie voor zuivering. Terwijl je de kruiden verzamelt, geef je betekenis aan wat je doet.
Je stopt als het ware een wens tussen de takken en de bloemen.
De moderne wetenschap kent geen mechanisme waarmee gedachten rechtstreeks gebeurtenissen in de buitenwereld veranderen. Toch weten we wel dat intenties invloed hebben op ons gedrag, onze keuzes en de manier waarop we kansen herkennen of juist laten voorbijgaan.
Wie zich voorneemt meer rust in zijn leven te brengen, zal anders handelen dan iemand die die intentie nooit heeft uitgesproken.
Wie een doel helder formuleert, zal vaak eerder de mogelijkheden zien die daarbij passen.
Misschien is dat uiteindelijk de echte magie van het kruidenboeket van San Giovanni.
De barca di San Pietro vraagt: wat staat mij te wachten?
Het mazzo di San Giovanni vraagt iets heel anders: Wat wil ik zelf laten groeien?
De boot kijkt naar de horizon en probeert te lezen wat eraan komt.
De kruidenbos plant een zaadje en vertrouwt erop dat het, met aandacht en energie, zal ontkiemen.
Misschien hebben beide rituelen toch meer met elkaar gemeen dan het op het eerste gezicht lijkt. Beide rituelen spelen zich rond water af. Bij de boot laat je het water iets onthullen; bij het kruidenboeket draagt het water je intentie en de kracht van de planten door de nacht heen. In beide gevallen is het water niet alleen een element, maar een soort tussenruimte tussen mens en natuur, tussen wens en werkelijkheid.
En beide vertrekken ze vanuit hetzelfde menselijke verlangen: een beetje grip krijgen op de onzekerheid van de toekomst en een manier vinden om in gesprek te gaan met de natuur, met het seizoen en misschien ook een beetje met onszelf.
Lees meer
Decembertradities. Weet jij wat een Krampus is? (Ik wist het niet)
Befana, heks die komt in de nacht van 5 op 6 januari
Risotto met hopscheuten en brandneteltoppen
Lente recept. Omeletrolletjes met verse lentekruiden
Oma Anna’s kruidenomelet
