Kan grijs haar weer zijn natuurlijke kleur terugkrijgen? Het is een vraag die jij jezelf vast wel eens gesteld hebt. En jij niet alleen. Ook wetenschappers hebben zich erover gebogen en ontdekten dat sommige grijze haren opnieuw pigment kunnen krijgen. Bovendien bleek er een verband te bestaan tussen stress en veranderingen in de haarkleur. Maar betekent dit dat je grijs haar kunt terugdraaien door minder te stressen?
Het onderzoek naar de omkeerbaarheid van grijs haar
Een belangrijk onderzoek naar de omkeerbaarheid van grijs haar en de relatie met stress verscheen in juni 2021 in het wetenschappelijke tijdschrift eLife, onder de titel Quantitative mapping of human hair greying and reversal in relation to life stress. Het onderzoek werd geleid door Ayelet Rosenberg en Martin Picard van Columbia University Irving Medical Center, in samenwerking met onder meer University College Dublin, University of Miami en University of Manchester.
De onderzoekers ontwikkelden een nieuwe manier om heel nauwkeurig naar de pigmentatie van individuele haren te kijken. Een haar groeit geleidelijk uit de haarfollikel en legt daardoor als het ware een tijdlijn vast. Door de pigmentatie over de lengte van één haar te analyseren, konden de onderzoekers zien wanneer een haar donker, grijs of weer gepigmenteerd was.
Voor het onderzoek werden 397 haren van 14 gezonde deelnemers onderzocht. De deelnemers waren tussen de 9 en 65 jaar oud en hadden grijze of tweekleurige haren.
Sommige grijze haren kregen opnieuw pigment
De meest opvallende ontdekking was dat sommige haren die grijs of wit waren geworden, later weer pigment vertoonden.
Dat is belangrijk, want haarvergrijzing werd lange tijd beschouwd als een proces dat per definitie onomkeerbaar was. De onderzoekers konden met hun methode voor het eerst systematisch aantonen dat repigmentatie van grijze haren bij mensen echt kan voorkomen.
Maar daar hoort meteen een belangrijke nuance bij: dit betekent niet dat ieder grijs haar weer zijn oorspronkelijke kleur kan terugkrijgen. Het onderzoek laat zien dat omkeerbaarheid mogelijk is bij sommige haren en onder bepaalde omstandigheden.
Wat heeft stress met grijs haar te maken?
Het wordt nog interessanter wanneer de onderzoekers de haarkleur naast perioden van psychologische stress legden.
Bij sommige deelnemers vielen periodes van meer stress samen met het verlies van pigment. Toen de stress afnam, kon bij sommige haren opnieuw pigment verschijnen. De onderzoekers zagen dus een temporele relatie tussen stress, vergrijzing en repigmentatie.
Een bekend voorbeeld uit de studie is een deelnemer bij wie meerdere haren tijdens een periode van vakantie opnieuw pigment kregen. De onderzoekers beschrijven ook een deelnemer bij wie een periode van zeer hoge stress samenviel met volledige vergrijzing van een haar, waarna het pigment weer terugkwam toen de stressperiode voorbij was.
Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Toch is het belangrijk om te benadrukken dat de onderzoekers hiermee geen bewijs leveren dat stress de enige oorzaak van grijs haar is.
Kan stress je haar grijs maken?
Dat is iets te kort door de bocht. Leeftijd en genetische aanleg spelen een belangrijke rol bij het grijs worden van haar. Niet iedereen die veel stress heeft, wordt daardoor grijs en niet iedereen die grijs wordt, heeft dat aan stress te danken.
Wat het onderzoek wél interessant maakt, is het idee dat stress bij sommige haren een extra zetje kan geven wanneer ze al dicht bij een soort biologische grens zitten. De onderzoekers ontwikkelden hiervoor een model waarin haarvergrijzing tijdelijk een soort drempelproces kan zijn. Wanneer een haarfollikel die drempel nog maar net nadert, zou stress het proces kunnen versnellen.
Dat zou ook kunnen verklaren waarom repigmentatie vooral mogelijk lijkt bij relatief recente veranderingen en niet bij haren die al jarenlang volledig grijs zijn.
Kunnen grijze haren weer terugkleuren?
Soms lijkt dat dus mogelijk, maar verwacht er geen wonderen van.
Het onderzoek laat zien dat sommige haren na vergrijzing opnieuw pigment kunnen krijgen. Het gaat daarbij om pigment dat opnieuw wordt geproduceerd tijdens de vorming van nieuwe haar. Een haar die al uit de hoofdhuid is gegroeid, verandert niet ineens over de bestaande haarlengte van grijs naar donker.
Je kunt het vergelijken met een tijdlijn: wat er bij de haarwortel gebeurt, wordt zichtbaar in het nieuwe stukje haar dat groeit. De onderzoekers konden daardoor veranderingen in pigment koppelen aan gebeurtenissen die eerder in het leven van de deelnemer hadden plaatsgevonden.
Dat verklaart ook waarom een haar verschillende kleursegmenten kan hebben.
Kun je grijs haar uitstellen door minder stress?
Hier wordt het verhaal ingewikkelder. Het is verleidelijk om uit het onderzoek de conclusie te trekken dat je grijze haren kunt voorkomen door simpelweg minder te stressen. Zo ver gaat de studie niet.
De onderzoekers zelf benadrukken dat het effect niet bij alle grijze haren optreedt. Hun model suggereert bovendien dat leeftijd en andere biologische factoren bepalen hoe dicht een haar bij de vergrijzingsdrempel zit. Een vermindering van stress zal dus niet zomaar jarenlang bestaand grijs haar weer terugkleuren.
Wel laat het onderzoek zien dat het proces mogelijk dynamischer is dan we altijd dachten. En dat is natuurlijk wel heel interessant, zeker als je net in de beginfase van het grijs worden zit.
Waarom wordt haar eigenlijk grijs?
De kleur van je haar wordt bepaald door pigmenten die tijdens de haargroei worden geproduceerd. Naarmate we ouder worden, verandert de werking van het pigmentproducerende systeem in de haarfollikel. Uiteindelijk wordt er steeds minder pigment geproduceerd en groeit het haar grijs of wit uit.
Dat proces wordt beïnvloed door verschillende factoren, waaronder leeftijd en genetische aanleg. Stress kan daar volgens het onderzoek van Columbia bij sommige mensen en haren een rol in spelen.
De onderzoekers vonden bovendien veranderingen in eiwitten die betrokken zijn bij onder meer energiemetabolisme, mitochondriën en antioxidatieve processen in grijze haren. Dat geeft aanwijzingen dat ook veranderingen in de stofwisseling van de haarfollikel een rol kunnen spelen.
Wat betekent dit voor wie al grijs haar heeft?
Als je al jarenlang grijs bent, is dit onderzoek geen reden om te verwachten dat je haar vanzelf weer zijn oorspronkelijke kleur krijgt. Maar heb je pas sinds kort enkele grijze haren ontdekt, dan is het wetenschappelijk gezien interessant dat niet iedere verandering in pigment noodzakelijkerwijs definitief hoeft te zijn. En misschien is dat een geruststellende gedachte voor iedereen die de eerste grijze haren ontdekt.
Wij herkennen het overigens uit eigen ervaring. We hebben binnen de redactie meegemaakt dat beginnende grijze haren na verloop van tijd weer verdwenen en hun oorspronkelijke kleur terugkregen. Dat is natuurlijk geen wetenschappelijk bewijs, maar het maakt de bevindingen van deze studie voor ons wel extra interessant.
Grijs haar hoeft natuurlijk niet bestreden te worden
Er zit ook een andere kant aan het verhaal. Want hoewel wetenschappers onderzoeken hoe en waarom haar grijs wordt, betekent dat natuurlijk niet dat grijs haar iets is wat je koste wat het kost moet voorkomen. We zijn in de loop der jaren heel anders tegen grijs haar gaan aankijken en weten inmiddels dat zilvergrijze en witte lokken juist bijzonder stijlvol zijn.
Wil je je eigen grijze haar laten uitgroeien, dan kan dat bovendien op allerlei manieren. Je kunt de uitgroei simpelweg laten komen, je haar korter laten knippen of kiezen voor grey blending om het kleurverschil geleidelijker te maken.
Lees ook: Grijs haar laten uitgroeien in 2026: zo maak je de stap naar natuurlijk grijs haar
Grijs haar is misschien minder definitief dan we dachten
Het onderzoek van Columbia University heeft een verrassend inzicht opgeleverd: sommige grijze haren kunnen onder bepaalde omstandigheden opnieuw pigment krijgen. Bij een deel van de onderzochte haren liep die repigmentatie samen met een vermindering van psychologische stress.
Maar het is geen bewijs dat je grijs haar kunt ‘genezen’ door stress te verminderen. Het onderzoek was klein, de waargenomen effecten waren niet universeel en de onderzoekers benadrukken dat langdurige, leeftijdsgebonden vergrijzing waarschijnlijk niet op dezelfde manier omkeerbaar is.
Wat we er wél uit kunnen halen, is misschien interessanter: haarvergrijzing lijkt niet altijd een volledig lineair en onomkeerbaar proces te zijn. En daarmee heeft deze studie ons beeld van grijs haar behoorlijk veranderd.
Wil je weten wat je zelf kunt doen om het verschijnen van grijze haren zoveel mogelijk te voorkomen? Lees dan ook onze tips om grijs haar mogelijk uit te stellen.
