Scroll vijf minuten door je tijdlijn en je hebt ze allemaal voorbij zien komen: de platte buik in de spiegelselfie, de perfecte bikinifoto en het zoveelste “wat ik op een dag eet”-filmpje. Het zijn beelden die ongemerkt iets doen met hoe je naar je eigen lichaam kijkt, ook als je weet dat er filters en slimme hoeken aan te pas komen. Toch is wat er mooi uitziet op een scherm iets heel anders dan wat gezond is, en het getal op de weegschaal vertelt daar uiteindelijk maar een klein stukje van.
Idealen die komen en gaan
Wie terugkijkt in de modegeschiedenis, ziet hoe vaak het schoonheidsideaal al is omgeslagen. Volle rondingen, extreem slank, sportief en gespierd: elk decennium had zijn eigen norm, en ook nu bepalen trends en sociale media mede hoe we naar lichamen kijken. Bewerkte foto’s maken dat plaatje alleen nog onrealistischer. Wie zo’n beeld als maatstaf neemt, vergeet bovendien dat elk lichaam een eigen bouw, vetverdeling en spiermassa heeft, waardoor wat voor de een een natuurlijk gewicht is, bij een ander helemaal niet past.
Wat een getal wel en niet vertelt
Wil je weten hoe je lengte en gewicht zich tot elkaar verhouden, dan kun je de BMI berekenen. Die Body Mass Index geeft een eerste indicatie, maar heeft duidelijke beperkingen, omdat hij geen onderscheid maakt tussen spieren en vet. Iemand die veel sport, kan daardoor een hoge BMI hebben zonder dat er iets aan de hand is, en ook leeftijd, afkomst en lichaamsbouw beïnvloeden wat een uitkomst betekent. Daarnaast zegt de plek waar je lichaamsvet zit minstens zoveel als hoeveel je weegt. Vet rond de buik hangt samen met een hoger risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, waardoor twee mensen met dezelfde lengte en hetzelfde gewicht een heel ander gezondheidsprofiel kunnen hebben. Dat betekent niet dat je voortaan elke week met een meetlint in de weer moet, maar wel dat één getal nooit het hele verhaal vertelt.
Gezond leven zonder obsessie
Een gezonde leefstijl draait eigenlijk om gewoonten waar je je goed bij voelt, zoals gevarieerd eten, bewegen, genoeg slapen en tijd om te ontspannen, en daar hoeft helemaal geen afvaldoel achter te zitten. Je wandelt omdat je graag buiten bent, je sport omdat het je energie geeft en je kookt met verse ingrediënten omdat het gewoon lekker is. Ook je relatie met eten verdient aandacht. Strenge regels en calorieën tellen maken van eten al snel iets dat draait om controle en schuldgevoel, terwijl een evenwichtig patroon ruimte laat voor een voedzame maaltijd én een stuk taart op een verjaardag.
Wanneer gewicht wel aandacht vraagt
Dat de weegschaal niet alles zegt, betekent overigens niet dat gewicht nooit uitmaakt. Overgewicht en obesitas kunnen wel degelijk gevolgen hebben voor je gezondheid, en obesitas is erkend als chronische ziekte waarbij erfelijkheid, biologie, psychische factoren en de omgeving allemaal een rol spelen. Het is dus te makkelijk om het af te doen als een kwestie van te veel eten of te weinig bewegen. Maak je je zorgen over je gewicht of heb je klachten, dan is de huisarts een goed eerste aanspreekpunt. Achtergrondinformatie over gewicht en gezondheid vind je onder meer op livet.nl, al vervangt algemene informatie nooit een persoonlijk medisch advies.
Vriendelijker naar jezelf kijken
Trends blijven komen en gaan, maar je lichaam gaat een leven lang met je mee. Hoe je je voelt, wat je lichaam elke dag voor je doet en welke gewoonten je hebt, zeggen meer over je gezondheid dan een getal of een foto ooit kan doen. Misschien is dat wel de mooiste trend om te volgen: wat milder zijn voor jezelf.
