Home | Reizen | Exotisch Zanzibar

Exotisch Zanzibar

Tekst & foto's van: Mauro Pilotto

Het is moeilijk om iets over Afrika te zeggen dat al niet gezegd is… maar ik ga het toch proberen. Misschien weet men nog relatief weinig over Zanzibar, een juweeltje ingelegd in de indische oceaan. Het is, vergeleken met bekende vakantieoorden als tanzania en Kenia, een betrekkelijk nieuwe bestemming, met een heel eigen, gereserveerd karakter. De eilandbewoners zijn nog niet echt gewend aan het toerisme en zijn minder direct in hun benadering. Maar dat is wellicht een kwestie van tijd, want bijna elke internationale toeroperator heeft er tegenwoordig wel resorts en andere onderkomens voor toeristen.

Op Zanzibar is de invloed van Kenia goed merkbaar, in de folklore, maar zelfs in de onderhandelingen die met de aankoop van de lokale handelswaar gepaard gaan. Ongeveer alles is in masai-stijl: halssnoeren bestaande uit vele gekleurde micro-pareltjes, panelen en schilderijen met beelden van lokale dansen, felgekleurde pareo's die dansen in de wind, en verder de houten beeldjes en artistieke beeldhouwwerken die zo karakteristiek zijn voor dit continent. Puur Afrika!

Zanzibar is van oudsher bekend om zijn specerijen, in het bijzonder kruidnagels, die op alle markten wel verkrijgbaar zijn. Vooral ook in stonetown, de hoofdstad, waar zoals in elke Afrikaanse stad, een mengelmoes van godsdiensten en rassen te vinden is. Het is een werveling van mooie en interessante gezichten waar de geschiedenis als het ware zijn sporen in gekerfd heeft. Een bonte massa van typisch lokale kledij. Een feest voor onze ogen.

De kleurige beelden van deze Afrikaanse stad nestelen zich stevig in je herinnering. Je zult Zanzibar niet snel vergeten! Maar je voelt je er ook snel thuis en na verloop van tijd zal je je niet meer verbazen over wat je ziet, maar begin je deel uit te maken van deze bruisende omgeving, totdat je er helemaal in opgenomen wordt. Je mag je dan niet meer verbazen, toch zal de schoonheid van dit alles je blijven treffen.

Alledaagse straatbeelden zijn ongewone, soms zelfs ontroerende scènes voor onze westerse ogen. Gewend als we zijn om alles uit te leggen en te doorgronden, willen we alles begrijpen en het doel van de dingen kennen, maar Afrika is echt een wereld apart.

Hoe kan je het beeld van de zweet doordrenkte jongens in de haven van stonetown vergeten? Ze droegen zware vrachten op hun rug richting de boten. Een ritueel dat er honderden jaren eerder precies eender moet hebben uitgezien. Ondanks de zware last straalden deze jonge mannen een opvallende, ongewone kracht uit.

Maar de sterkste kracht op dit eiland is ongetwijfeld de natuur. Het leven in Zanzibar wordt sterk beïnvloed door de getijden van de oceaan. Al naar gelang de stand van de maan, trekt de oceaan zich terug. Het witte, lange strand verandert dan in een immens maanlandschap, met grote plassen die op kraters lijken, met suggestieve zandbanken en rotsachtige stukken die, heel onverwacht, overdekt zijn met gladde algen!

In die uren vult het strand zich met vissers, die, de rug gebogen, zoeken naar visjes en algen die ze zullen gebruiken voor voor ons mysterieuze doeleinden. Vrouwen, gehuld in de mooiste pareo's dragen manden op het hoofd of lopen af en aan met grote ampullen gevuld met zeewater. Antieke rituelen met een oorsprong van misschien wel duizenden jaren geleden, die zich dag na dag, als de zon opkomt, weer herhalen.

En de dag begint vroeg op Zanzibar. Rond zes uur komt er leven in de brouwerij. De dagen kenmerken zich door eeuwenoude ritmes en langzame, zich altijd weer herhalende ritualen, zoals het geschreeuw van de kraaien of het aanhoudende kloppen van de hamers van de vissers die altijd wel iets aan hun geliefde boten te werken hebben.

Zwermen kinderen zitten op het strand en verzinnen steeds weer nieuwe spelletjes, terwijl ze wachten op hun moeders die, gebruik maken van het ebgetijde, aan het vissen zijn of enorme poliepen in hun gekleurde emmers doen om ze vervolgens met kracht tegen de rotsen te slaan voor de genadeslag.

De mannen zitten in groepen bij elkaar onder de grote hutten vlak bij het strand. Hun hoofdactiviteit is vissen, dag en nacht. De oceaan is rijk aan vis en meestal keren ze met boordevolle netten huiswaarts. Het leven speelt zich hier in de buitenlucht af, tussen het strand en het dorp dat is opgebouwd uit hutten die gemaakt zijn van modder, bakstenen en een dak van gedroogde palmbladen.

Overal waar je kijkt, zie je kinderen, die rennen, springen, spelen met fietswielen - een spelletje dat je overal in Afrika zult zien. Ze zitten onder het vuil, hun kleren zijn gescheurd en vol zand. Ze kijken je aan met pientere ogen aan. Een mix van nieuwsgierigheid en bijna onderdanige angst. De moedigsten komen dichterbij, zoeken contact, anderen trekken gekke gezichten en herhalen het woord 'jambo' wel honderd keer, als een kapotte cd.

In het midden van het eiland, richting uroa, hebben de getijden onverwacht een ongewoon kunstwerk gecreëerd door gekleurde textiellappen tegen de scherpe rotsen te slaan. De artistieke lappen stof - waar ze dan ook vandaan mogen komen - lijken wel schilderwerken van een artiest die een tentoonstelling in de buitenlucht geeft.

In Nungwi, aan de noordkant van het eiland, is de atmosfeer heel anders. De reis ernaar toe is beslist pittoresk. Een soort onverwachte safari. Aan boord van een vrachtwagentje bewegen we ons over een smalle en gevaarlijk uitziende weg die alleen de lokale - maar gelukkig behendige - chauffeurs kennen. Via deze weg die zich dwars door het woud uitstrekt, kom je in de noordelijke punt van het eiland. Een geliefd plekje vanwege de schitterende zee en de goede badmogelijkheden.

Nungwi is een bekende badplaats die je een soort gevoel van vrijheid schenkt. Een paradijs voor anticonformistische toeristen, met lokalen waar tot diep in de nacht tamboerijnen weerklinken. Een bezoekje aan het centrum van Nungwi is een bijzondere ervaring. Net zoals in vele andere Afrikaanse nederzettingen lijkt het wel of de tijd hier stil heeft gestaan. Alleen het zicht van plastic voorwerpen herinnert je eraan dat we in de eenentwintigste eeuw leven. De modder na een korte regenbui, het stof in de straten, het zweet van de mannen die traag steen op steen leggen voor het nieuwe huis dat ze aan het bouwen zijn. Het langzame ritme zit hen in het dna gebakken...

Vrouwen, gekleed als een abstract schilderij, zorgen voor het huishouden. Ze doen de was in de buitenlucht, geven hun jonge telgen borstvoeding, vegen de straat voor hun hutten. Overmoedige, opgeschoten jongens borstelen hun tanden in een plas water, halfnaakt, trots op hun lichaam en zonder enige schaamte. Kleine meisjes met gesluierde hoofdjes gaan, gekleed in hun blauwwitte uniform, naar school. Op hun gezichtjes een serieuze en toegewijde uitdrukking, de blik in hun ogen al te wijs voor hun leeftijd. Misschien zijn ze zich ervan bewust dat hun toekomst niet veel anders zal zijn dan die van hun moeders...

Een wandeling in de nacht langs het lange, witte strand is een spectaculaire ervaring. Uit het dorp in de verte, verborgen in het dichte woud van mangroven en hoge palmen, komt het ritmische geluid van de tamboerijnen, misschien een tribale code, aanwaaien. Op zee beweegt zich geruisloos een vissersboot. Je kunt nog net de donkere silhouetten van de vissers ontwaren... Hun gestaltes in de nacht, slank en donker, doen denken aan de bevallige houten beeldhouwwerkjes die je op de plaatselijke markten kunt kopen.