Home | Psyche | Help! Ik ben koopziek

Help! Ik ben koopziek!

Ik weet niet, beste lezeressen, of jullie op de hoogte zijn van het bestaan van talrijke personen die in de psychiatrische literatuur wel worden aangeduid als 'compulsive shoppers'. Het betreft met name jonge vrouwen, die een pathologische behoefte hebben om te… kopen.

We kunnen deze compulsieve houding omschrijven als een abnormaal gedrag, ten gevolge van een psychische dwang die zich veelvuldig en dwingend voordoet. Deze dwang heeft dezelfde eigenschappen als een obsessie, waarvan het vaak een uiting is. Een obsessie is een soort verplichte handeling die als zodanig door de persoon in kwestie zelf wordt herkend, en die zich in verschillende vormen kan voordoen: op het gebied van de seksualiteit, agressie, religie, controleobsessies…

Maar wat ons vandaag interesseert is de 'compulsive buying', dat wil zeggen een problematisch en niet te controleren koopgedrag, een ongelofelijke en niet te remmen aandrang tot kopen, kopen en nog eens kopen. Vraag me niet hoe groot de invloed van het huidige reclamebombardement op deze personen is. De overvloed aan reclame-uitingen verbetert in geen geval hun situaties en heeft ook nog eens een niet te verwaarlozen invloed op de vele 'borderline' gevallen die zich op de grens tussen 'normaal' en 'compulsive buyer' bevinden.

Als we het hebben over de invloed van reclame-uitingen moeten we onderscheid maken tussen de geïsoleerde compulsieve aankoop die ook voorkomt in vrouwen met een 'normaal' koopgedrag, en tussen het 'herhaaldelijke en pathologische' koopgedrag van 'compulsive shoppers'. Het laatste gedrag kan men herkennen aan de ongelofelijke aandrang tot kopen die gepaard gaat met een gevoel van onrust en schuldgevoelens, en die uiteindelijk vaak leidt tot een desastreuze financiële situatie met een uiterst negatieve impact op het familie- en sociale leven van de persoon in kwestie.

'compulsive buying' heeft in het algemeen betrekking op een bepaald soort artikelen. Zo voelen 'compulsive buyers' zich bijvoorbeeld veel meer aangetrokken tot kleding dan tot - laten we zeggen: - keukengerei. Verder is het soort artikelen afhankelijk van de sekse, en natuurlijk van de sociale klasse en het culturele niveau van de persoon in kwestie, die de symbolische en emotionele waarde van het artikel bepalen.

Recente wetenschappelijke onderzoeken wijzen uit dat slechts 1% van de bevolking in de westerse wereld aan 'uncontrolled buying' lijdt, maar als we ook de personen meetellen die in lichte mate aan deze obsessie leiden (we hebben het dan over die personen waarbij er geen sprake is van sociale en financiële schade), en verder alle gevallen van 'compensatory buying', een verschijnsel dat zich met name bij veel vrouwen voordoet (er wordt gekocht om een bepaalde situatie of een teleurstelling te verzachten), dan komen we op een veel hoger percentage uit.

De relatie die waarschijnlijk bestaat tussen 'compulsive buying' en depressie is complex en wij willen die hier niet behandelen, maar slechts volstaan met de opmerking dat 'compulsive buying' zich vaak in een depressieve periode manifesteert waarin de aandrang zo mogelijk nog sterker wordt en waarin alleen 'shoppen' het trieste en sombere gevoel - helaas alleen voor korte tijd - kan verjagen. Het is dan ook bekend dat bepaalde compulsieve gedragingen goed kunnen worden behandeld met antidepressiva.

Ik zou niet willen dat onze lezeressen - ik wend mij in het bijzonder tot de grootste 'shoppers' - getraumatiseerd raken door het lezen van dit artikel. Ik wil dan ook tot slot van dit artikel nog opmerken dat men 'compulsive buying', een gedrag dat vaak leidt tot onaanvaardbaar hoge schulden en een hoog niveau van stress, niet moet verwarren met de normale (of bijna normale) aandrang tot kopen, die wij allemaal wel eens hebben.

Er zou een pil 'ad hoc' bestaan die de koopmanie van vrouwen die er slechts incidenteel aan leiden, zou kunnen genezen. De chemische naam is 'fluvoxamina'. De pil zou al in commercie zijn, maar ik heb nog niet de gelegenheid gehad om dit geneesmiddel eens te testen. Ik denk niet dat het een onmiddellijk effect heeft, maar het zou interessant zijn om de pil eens te geven aan vrouwen vlak voordat ze het huis verlaten om te gaan winkelen... En te bezien waar ze mee thuis komen. Bron: www.margherita.net