Home | Literair café | Interviews | @-interview met Mike Gayle

@-interview met Mike Gayle
over: mr. Commitment, trouwen of niet? Dat is de vraag.

'Trouwen of niet?', dat is de vraag in de nieuwste roman, mr. Commitment, van Mike Gayle. Duffy komt voor die moeilijke vraag te staan als mel, sinds vier jaar zijn vriendinnetje, met trouwplannen op de proppen komt. In eerste instantie voelt Duffy er niets voor... Maar Mels voorstel zet hem aan het denken.

'Trouwen of niet?' is een vraag die ons allemaal vroeg of laat bezig houdt. Mike Gayle schreef jarenlang als freelance journalist voor vrouwentijdschriften over relaties en commitment. In deze nieuwe roman pakt hij het onderwerp grondig bij de kop. Op een grappige en humoristische wijze gunt hij ons een blik in Duffy's hart. Het is een kostelijk boek over bindingsangst, waarin je waarschijnlijk de antwoorden vindt op de vragen die je je vriendje stelde, maar die hij met stilzwijgen beantwoordde...

Wij interviewden Mike Gayle over zijn nieuwste roman en natuurlijk over trouwen en niet trouwen...

Citaat uit mr. Commitment:
'Je praat over commitment alsof het een vreemd concept is. Alsof het iets is wat jij niet op kunt brengen. Maar is het nog steeds niet bij je opgekomen dat je al de hele tijd commitment toont? Ik heb ooit in een boek een briljante uitspraak gelezen: 'Weet je het verschil tussen betrokkenheid en commitment? Stel je voor: eieren met spek. De kip was erbij betrokken. Het varken toonde commitment.' Jij, meneer Duffy, je was het waarschijnlijk altijd al en zult het zeker altijd blijven: jij bent zo'n varken.'

Waarom heb je als hoofdthema voor je nieuwste roman 'commitment' - betrokkenheid, binding(sangst) - gekozen? Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in relaties. Ik weet niet waar het vandaan komt. Misschien omdat ik een grote fan ben van woody allen en hij is gefascineerd door relaties. Of misschien omdat ik als journalist voor verschillende vrouwenbladen altijd relaties heb moeten analyseren. Ik schrijf artikelen voor vrouwen over de gevoelens van de man, wat zij denken. Ik vind het een interessant onderwerp dat in de literatuur nog te veel onderbelicht is.

In 'M'n legendarische ex', maar ook in je nieuwste boek 'mr. Commitment' krijgen we het verhaal altijd vanuit het perspectief van een man te zien... Heel boeiend voor ons vrouwen! Ja, dat is waar. Misschien doe ik omdat ik een man ben! Lacht Mike. Maar soms schrijf ik ook vanuit de vrouw. In het boek waar ik nu mee bezig ben, komt bijvoorbeeld een vrouwelijke hoofdpersoon voor. Wat belangrijk is, is dat ik altijd vanuit mijn eigen ervaring schrijf. Ik wil dat mijn hoofdpersonen echt overkomen. Als ik aan mijn boeken denk, dan spreekt de vrouwelijke hoofdpersoon mel in 'mr. Commitment' me het meest aan. In zekere zin gaat 'mr. Commitment' niet alleen over een man, maar ook over haar. Je krijgt een goed beeld van hoe zij is, wat zij van het leven wil.

Wie lezen je boeken? Vrouwen of ook mannen? Mijn boeken gaan over relaties, over het leven. Dat interesseert iedereen. Ik heb ervaren dat mijn boeken door vrouwen en mannen worden gelezen. Je hebt twee mensen nodig voor een relatie. Mannen hebben ook relaties, ook al praten ze er vaak niet met hun maatjes over. Ik denk dat mannen, als ze mijn boeken lezen, zichzelf wel in de hoofdpersonen herkennen. En vrouwen zullen denken: 'Oh, denken mannen er zo over.'

Zijn de mannen die je beschrijft, het soort mannen waar vrouwen van houden? Dat is een goede vraag! Ik denk van wel. Dat moet ook wel. Ook omdat het geen zin zou hebben om over een verschrikkelijk iemand te schrijven. Dat zou niemand aanspreken. Eigenlijk moet je je lezers een beetje verleiden met je karakters. Maar natuurlijk hebben mijn hoofdpersonen hun fouten, net zoals mensen in het echte leven. Het is niet zo dat hij verschrikkelijk is en zij perfect. Duffy, mr. Commitment dus, is geen verschrikkelijke, geen foute jongen. Hij is zelfs een hele lieve en trouwe vriend. En zijn vriendinnetje mel vraagt niet teveel. Zij helpt hem ook. Waar het om gaat is dat zij samen aan hun relatie moeten bouwen. Het gaat om commitment, om trouwen, om gelukkig samen te zijn.

Zijn Duffy en mel de gemiddelde jongen en het gemiddelde meisje uit deze tijd? Dat zou kunnen, ja. Er zijn natuurlijk veel verschillende mensen en verschillende situaties, maar commitment is toch wel een algemeen probleem in deze 21e eeuw. Er zijn niet veel tijdschriften die er geen aandacht aan besteden hoe je je man aan je kunt binden. En ik denk dat iedereen wel met binding en bindingsangst bezig is. In de wereld waar we nu in leven is alles tijdelijk. Je hebt geen baan voor het leven zoals vroeger. Veel dingen zijn bedoeld om na gebruik te worden weggegooid, dingen zijn niet meer voor eeuwig. Maar als het op relaties aankomt, dan wil men in deze wegwerpwereld toch dat het eeuwig is, voor altijd. En wat doe je dan? Laat je je relatie gewoon maar gaan, jaar na jaar, of beslis je op een zeker moment dat de relatie voor altijd zal moeten duren, dat je altijd met die persoon wilt leven? Vroeger dacht je daar eigenlijk niet zo over na. Je trouwde, klaar uit. Nu ligt dat anders. Er is een soort sociale revolutie geweest. Je vraagt je nu af: wil ik voor de rest van mijn leven met deze persoon doorbrengen? Ik denk dat veel mannen op deze vraag zullen antwoorden: 'Ik weet het niet. Hoe kan je dat nou weten?' als het op emoties aankomt, kennen vrouwen zichzelf beter, ze weten beter wat ze willen, waartoe ze in staat zijn. Mannen weten dat niet. Vrouwen weten of ze de rest van een leven met een man willen doorbrengen, mannen niet. Hij weet niet eens waar hij die avond zal gaan eten, laat staan dat hij weet of hij twintig jaar van zijn leven met een vrouw wil doorbrengen. Mannen zijn bang om zich voor altijd te binden. Ik denk dat mannen, als ze 'ja' zeggen, dat voor 100% willen zeggen. Zijn ze niet zeker van hun zaak, dan zeggen ze 'nee' om een grote fout te voorkomen.

Dus het is eigenlijk meer een kwestie van anders denken... Je bedoelt met mr. Commitment niet te zeggen dat mannen minder snel volwassen worden dan vrouwen. Inderdaad. Ik denk dat het probleem van bindingsangst niets met rijpheid, met opgroeien te maken heeft. Het is heel goed mogelijk dat je als je met een man gaat en je nooit over trouwen begint, hij zijn leven lang bij je blijft. Want dan hoeft hij de beslissing niet te maken. Als een man met de kwestie van trouwen wordt geconfronteerd, dan weet hij het niet meer. Hoe kun je een beslissing nemen die je hele leven gaat veranderen? Hetzelfde geldt voor kinderen krijgen. Het zijn grote beslissingen. En ik denk dat vrouwen beter met deze belangrijke beslissingen kunnen omgaan dan mannen. Als mannen deze vragen niet hoefden te beantwoorden, zou er voor hen geen probleem zijn.

Maar moet je per sé trouwen om samen door het leven te gaan? Ik denk dat dat een persoonlijke kwestie is. Er zijn natuurlijk veel mensen die hun hele leven samen zijn zonder te trouwen. Maar er is iets aan trouwen dat het anders maakt. En het gaat dan niet alleen erom hoe trouwen maatschappelijk wordt geaccepteerd. Trouwen verandert alles. Sinds ik getrouwd ben, is de relatie anders. Ik voel me 'very commited', heel gebonden en dat vind ik fijn. Tegenwoordig wordt er vaak gezegd dat samen een hypotheek nemen de nieuwste vorm van commitment is, maar dat is het niet. Van hoeveel mensen hoor je niet dat ze samen een hypotheek nemen en dat de relatie na korte tijd uitgaat.

Misschien houden huwelijken langer stand dan gezamenlijke hypotheken omdat het moeilijk is om een huwelijk te ontbinden...? Ja, inderdaad is dat zo in Engeland. Maar ik denk dat trouwen je serieus aan het denken zet over je relatie... Anders dan samen een hypotheek nemen.

Je vertelde ons dat je kort geleden vader bent geworden. Je boek eindigt ook met een kind voor Duffy en mel. Hoeveel is er in je boek terug te vinden van Mike Gayle? In mr. Commitment zelf vind je niet veel van mij terug. Het is meer mijn soort humor. Ik lijk waarschijnlijk meer op will kelly in mijn eerste boek, 'M'n legendarische ex'. Duffy lijkt in sommige opzichten op mij, maar is echt anders als het op relaties aankomt. Voor de hoofdpersonen in mijn boeken kijk ik veel naar mijn vrienden, naar de mensen om mij heen...

Als je begint te schrijven, heb je dan al een vastomlijnd idee? Toen ik met 'M'n legendarische ex' begon, was mijn uitgangspunt de hoofdpersoon will, een jongen die maar niet over zijn vriendinnetje heen kon komen. Ik wilde een figuur neerzetten die ik nog niet eerder in boeken was tegengekomen. Met mr. Commitment begon ik met het idee om te schrijven over trouwen. Ik wilde een boek schrijven over relaties, menselijke karakters neerzetten. één van mijn favoriete scènes in mr. Commitment is wanneer de mannen samen in de pub zitten en opeens al hun relatieproblemen die ze tot dan toe zorgvuldig verborgen hadden gehouden op tafel gooien. Want ook al doen veel mannen alsof ze geen problemen hebben, onder het oppervlak van deze onverschilligheid liggen veel emoties verborgen.

citaat uit mr. Commitment:
'Terwijl een halfontklede Alexa mij naar haar badkamer trok, kwam ik erachter dat aan mijn halfontklede lichaam 'iets'ontbrak, en wel op de afdeling 'Boxershorts'. Er gebeurde daar helemaal niets. Niets. N.i.e.t.s. N-i-e-t-s. Zo dor en levenloos als het oppervlak van Mars.'

In je boek besteed je op humoristische wijze aandacht aan het onderwerp impotentie... Mike lacht...: ik weet niet waar dat vandaan komt. Eigenlijk wilde ik niet dat Duffy met ander een meisje dan mel naar bed ging. En verder sprak het idee dat hij in de steek werd gelaten door zichzelf mij wel aan. Duffy bevindt zich op een gegeven moment in een benarde situatie omdat hij bindingsangst heeft en wordt uiteindelijk door zichzelf in de steek gelaten omdat hij nog steeds heel verliefd is op mel en bij haar wil zijn, ook al weet hij dat nog niet.

Het is opvallend dat je het uiterlijk van de verschillende hoofdpersonen nooit beschrijft... Dat doe ik omdat ik niet in een hoekje gestopt wil worden. Nu kan iedereen de personages in zijn eigen gedachten vormen. Je kunt de boeken lezen zoals je wilt. Als je blank bent, stel je je misschien blanke personages voor. Als je een getinte huid hebt, stel je je mel en Duffy misschien donker voor... Dat maakt niet uit. Waar het om gaat is dat iedereen problemen heeft met relaties. Het zijn boeken over mensen...

Je eerste roman 'M'n legendarische ex' is wel omschreven als 'De mannelijke Bridget Jones'. Wat vind je daarvan? Toentertijd was het prima. Iedereen had het over Bridget Jones. Het was dus een compliment. Maar feit is dat het geen Bridget Jones is. Toen ik naar de states ging, vroeg iedereen mij of ik mij had laten inspireren door Bridget Jones. Dat is niet zo en het was ook niet mijn bedoeling om een mannelijke Bridget Jones te schrijven. Had ik dat willen doen, dan zou ik nooit een karakter als will als hoofdpersoon gekozen hebben: een 28-jarige jongen (eigenlijk een looser) in een verschrikkelijke flat ergens in een afschuwelijke wijk in londen. Ik schreef het verhaal dat ik wilde schrijven. Ik had nooit gedacht dat het zo goed zou vallen.

Citaat uit mr. Commitment:
'De moed zonk me in de schoenen toen we bij Ikea aankwamen. De lokroep van het meubilair was zo groot dat een wemelende massa van Echte Stellen, als zalmen op zoek naar hun paargebieden, de mysterieuze drang om hierheen te komen hadden gevoeld.
(...)
Ikea was nu overspoeld met paartjes uit het hele stellengamma. Stellen in dezelfde truien, stellen met kinderen in dezelfde truien, rare stellen, jonge stellen, oude stellen - en ze liepen me allemaal voor de voeten.'

Mag je bij Ikea nog naar binnen? Of hangt je foto op de deur met het opschrift 'wanted'... Mike lacht.. :-) Ja, natuurlijk mag ik er nog naar binnen. Men vond de scène juist heel grappig. In een boekenprogramma van de BBC werd vooral aandacht besteed aan de Ikea-scène. Ik schreef die scène omdat het gewoon zo is. Je ziet daar echt dat soort scènes: hij staat daar maar en heeft niet echt een mening, zij wil maar dat hij ook zegt, dat hij zijn mening geeft over kasten en tafels die hem in de verste verte niet interesseren...

Denk je er tijdens het schrijven aan dat het boek wel eens verfilmd zou kunnen worden? Ja en nee. Nee, omdat boeken compleet anders zijn dan films. Ik heb wel schrijvers gezien die daar tijdens het schrijven rekening mee houden maar vaak doet dat af aan het boek zelf. Ik zeg 'ja', omdat de grootste invloeden in onze tijd van muziek en televisie komen. We worden nu eenmaal beïnvloed door de structuur van muziek en films. Het is voor mij gemakkelijker om je mijn top 10 films te geven dan mijn top 10 boeken....

Ben je bezig aan een nieuwe roman? Ja, de titel is 'His and hers'. Het boek komt uit in Engeland uit in april.

november 2003