home > literair café > interviews > interview met marsha mehran

de bewoners van het ierse dorpje ballinacroagh zijn op gastronomisch gebied niet meer gewend dan de dagschotel in de lokale pub. dit verandert wanneer de mooie en mysterieuze zusjes Aminpour, op de vlucht voor de iraanse revolutie, in het afgelegen dorp vestigen in de hoop op een beter leven. marjan, bahar en layla openen het exotische café babylon, en brengen met hun sensuele perzische recepten als granaatappelsoep en lamsstoofschotel met rozenblaadjes de broodnodige warmte en magie in de levens van de dorpsbewoners. café babylon is een heerlijke magisch-realistische roman over een nieuwe start, voedsel, liefde en de mix van culturen, geschreven in de traditie van 'chocolat' en 'rode rozen en tortilla's'... ISBN: 90 5831 332 8 prijs: 17,95 euro uitgeverij: sirene

interview met marsha mehran, auteur van 'café babylon'

café babylon is één en al geur, kleur en smaak

alleen al de titel van dit boek roept exotische beelden op: café babylon. dat geldt evenzeer voor de oorspronkelijke titel 'pomegranate soup'. en inderdaad is het eerste boek van marsha mehran één en al geur, kleur en smaak. met magische woorden weet marsha een somber iers dorpje om te toveren in een klein paradijsje waar alles draait rond de drie iraanse zusjes: marjan, bahar en layla.

'café babylon' is een optimistisch boek, een boek over liefde, over vriendschap en vooral over hoop. maar ook een boek dat je ogen opent voor de magie van het alledaagse leven. je kunt er heerlijk bij wegdromen. misschien brengt het zelfs een sprankje magie in je eigen leven. marsha reikt je de sleutel daartoe aan: in de vorm van de vele exotische recepten die je in 'café babylon' vindt.

wij ontmoetten marsha mehran in amsterdam. donker haar, donkere ogen, een jong, open gezicht. marsha vluchtte met haar ouders uit iran toen ze twee jaar oud was. ze heeft in verschillende landen gewoond en heeft meerdere culturen leren kennen. enthousiast vertelde ze ons meer over 'café babylon'.

hoeveel van jezelf en jouw leven vinden we in 'café babylon' terug?
ik heb tot mijn tweede jaar in iran gewoond. toen de revolutie uitbrak, vluchtten mijn ouders. ze wilden naar de verenigde staten gaan, maar mijn vader vroeg op het verkeerde moment een visum aan, juist toen de studenten employees van de amerikaanse consulaat in teheran gijzelden. amerika was dus geen optie meer. maar we hadden vrienden in argentinië. zo kwamen we uiteindelijk daar terecht.

kun je je nog iets van iran herinneren?
meer dan concrete beelden, herinner ik bepaalde gewaarwordingen zoals mijn grootmoeders gezicht, geuren, bloemen...

dat zijn ook de elementen die je in je boek hebt verwerkt...
ja. maar dat niet alleen. zo is de perzische keuken veel meer dan alleen maar een vage herinnering voor mij. ik groeide ermee op. iedereen kent het idee van de italiaanse keuken: een grote italiaanse familie waar pasta wordt gemaakt en waar altijd wel iets op het vuur staat te pruttelen. dit beeld gaat ook op voor de perzische keuken. er wordt de hele dag gekookt. vooral traditionele gerechten. mijn ouders hadden in argentinië een café, 'el pollo loco' (de gekke kip), waar ze gerechten uit het middenoosten serveerden. ze openden het toen ik vier was en als ik thuis kwam van school waren er altijd dolmes, en kebab. ik groeide ermee op. mijn vader is een geweldige kok.

hoe lang heb je in zuid-amerika gewoond? waren je ervaringen in argentinië belangrijk voor je boek?
ik woonde er tot mijn zevende. mijn ervaringen in zuid-amerika, in buenos aires, invloed hebben zeer zeker gehad. er zit heel wat magisch realisme in mijn boek. iran is magisch, maar zuid-amerika is dat zeker ook.

en al deze heerlijke jeugdherinneringen stopte je in je boek dat zich in ierland afspeelt. waarom ierland?
daar is een reden voor... ik ontmoette mijn man in new york maar hij komt oorspronkelijk uit ierland, waar we nu wonen. in een heel klein dorpje in de bergen. net zo'n dorpje als in mijn boek. ik maakte dus een beetje hetzelfde door als de drie zussen in 'café babylon'. toen in naar ierland verhuisde, keek iedereen op het platteland argwanend naar me. zo'n twintig jaar geleden - in 1986, het jaar waarin de zussen naar ierland verhuisden - was dat nog erger. de drie zusjes in mijn boek maken heel wat mee met de plaatselijke bevolking.

je hebt in zoveel verschillende landen (en werelddelen) gewoond. wat is je moedertaal en als iemand je vraagt waar je vandaan komt, wat zeg je dan?
als kind leerde ik drie talen tegelijk. mijn ouders spraken farsi (de perzische taal) met elkaar. op school sprak ik engels en in de straten van buenos aires leerde ik spaans. en waar ik vandaan kom, of waar 'thuis' is... ik heb er lange tijd over gedaan om dat te begrijpen! ik denk dat ik in mijn hart perzisch ben, maar ik spreek engels, ik denk, droom en schrijf in het engels. en ik ben ook erg amerikaans. na buenos aires verhuisden we naar amerika. dat is het land waar ik het grootste deel van mijn jeugd hebt doorgebracht. mijn ouders hebben er altijd op gestaan dat ik integreerde. natuurlijk hadden we veel vrienden uit iran en ook perzische familie die we vaak zagen. maar ik ging naar een schotse school en mijn ouders zijn niet-religieus. ze zijn niet moslim. ik ben opgegroeid zonder godsdienst. ze zijn zo heel anders dan het beeld dat men wel van families uit het middenoosten heeft. ik prijs mijzelf heel gelukkig dat ik met de mooiste dingen van al deze landen ben opgegroeid.

het iran dat je beschrijft is prachtig mooi, maar er ligt ook een schaduw over het land. in je boek komen de martelingen tijdens de revolutie ter sprake... je was in die tijd niet in iran en was bovendien nog te jong om te begrijpen wat er allemaal gebeurde...
ja, maar ik groeide wel op met verhalen van familie en vrienden. ik herinner me nog dat mijn familie, toen ik nog maar een klein meisje was, een video bekeek over de vrouwelijke gevangenen in iran. het waren verschrikkelijke beelden. ze liggen nog vers op mijn netvlies. ik was pas zes jaar toen ik ze zag. en verder heb ik veel onderzoek gedaan en gesproken met de mensen om me heen. het leeft allemaal nog erg in mijn familie. mijn oudoom werd tijdens de revolutie vermoord. dit soort dingen blijven je bij, ook al was ik nog te jong om het zelf mee te maken.

de zusjes in je boek vluchtten om persoonlijke redenen en niet om politieke redenen...
ja, marjan en bahar verwierpen de politieke strijd. ze namen deel aan de revolutie omwille van de mannen waar ze van hielden. maar uiteindelijk wilden ze er niets van weten en vluchtten ze omdat het te gevaarlijk voor ze werd. ik koos hier uitdrukkelijk voor omdat ik geen boek over politiek wilde schrijven. mijn boek gaat over de positieve dingen van het leven. het gaat over geluk. geluk dat overal te vinden is. ook buiten je eigen land. als je helemaal opnieuw moet beginnen. daar wilde ik me op concentreren. op geluk en blijdschap. het is geen triest boek. het is juist een boek waar je blij van wordt.

lijk je meer op de oudste en verstandige zus marjan, op de gevoelige zus bahar of op het kleine zusje layla uit 'café babylon'?
ik denk dat ik van alledrie iets heb. marian is een echt moedertje. ze is de oudste en staat altijd klaar voor iedereen. bahar is heel gevoelig. ze heeft veel angsten en moet de dingen allemaal nog verwerken... maar wie moet dat niet? en layla... ik houd van haar optimisme. ze is wereldser dan de andere twee zussen. ze is niet alleen maar perzisch. mijn man is verliefd op layla. dat maakt me jaloers. hij is verliefd op iets dat ik creeerde. layla is precies zoals iedere vrouw zou willen zijn. ze is magisch, straalt het uit, heeft een magische parfum om zich heen, ze geeft de mensen hoop.

heb je zelf ook zussen?
nee, ik heb goede vriendinnen en een broer.

in je boek vinden we veel perzische recepten. geuren en smaken zijn de leidraad in je boek. kook je zelf ook?
ja. ik ben dol op de perzische keuken. ik kookte en heb nooit zoveel gegeten als toen ik dit boek schreef. ik wilde elk gerecht dat in het boek te vinden is, zelf bewust proeven. het zijn stuk voor stuk traditionele gerechten. zoals de dolmes... ik maakte ze als kind al met mijn vader. en nu ook weer... ik schreef mijn boek al etende. eten, schrijven, eten, schrijven.

waarom heb je dit boek geschreven?
eigenlijk was ik bezig aan een heel ander boek. een boek over drie iranese vrouwen in amerika. maar het werd een somber boek. iedere dag dat ik eraan werkte, stond het me tegen. het maakte me verdrietig. na een jaar ben ik ermee gestopt. ik dacht bij mezelf: als ik het niet wil schrijven, wie wil het dan lezen? maar het basisidee bleef en het lukte me om er iets magisch, iets vrolijks, iets gelukkigs van te maken. een boek dat je blij maakt. dat is waar het om gaat. blijdschap, hoop, liefde, geluk...

charlotte mesman