Home | Culinair | Restaurants | Check your oil

Donkergroene olijfolie uit het zonnige sicilië, fruitige olijfolie uit de liefelijke toscaanse heuvels, pittige olijfolie uit de bergachtige streek rond het gardameer, zachte olijfolie uit sardinië waar de zee ongelofelijk blauw is, fris 'vlezige' olijfolie uit de spaanse streek tarragona, goudgele notige olie uit het zuidelijke soleras...

Olijfolie is manfred's passie. Nu zes jaar geleden - toen de olijfolie in onze Nederlandse keuken nog ver te zoeken was - opende hij 'meeuwig & zn.' in de gemoedelijke haarlemmerstraat in Amsterdam. In de zonnige en trendy winkel kun je kiezen uit een rijk assortiment olijfolie, azijn en mosterd.

op ellenlange houten planken ('steigerplanken', vertelt manfred, 'dat zijn de langste planken die er zijn') staan talloze soorten olijfolie in hun originele verpakkingen - flessen, bussen, kartonnen pakken -. Even moet ik denken aan een klein dorpswinkeltje ergens ver in Italië waar ik jaren geleden, op een zomervakantie, boodschappen heb gedaan. Dezelfde warme sfeer, maar dit meer trendy. De verweerde planken op de vloer, het contrast van hout en metaal, de fantastische stellage met dikbuikige, metalen ketels gevuld met geurige diepgroene of goudgele olijfolie...

Elke ketel heeft een 'naambordje' met de streek van herkomst van de olie en een omschrijving van de smaak: pittig, groene appel, zzzzacht, peperig, gras, notig. Bij elke olijfolie kan manfred wel een verhaal vertellen. Zo heeft hij bijvoorbeeld de olijfolie uit de streek rond het gardameer tijdens een vakantie ontdekt. De smaak is uitgesproken pittig en er wordt maar weinig van geproduceerd.

'alle soorten olijfolie die je hier vindt', vertelt manfred, 'hebben een uitgesproken smaak, een eigen karakter. Anders zou je het net zo goed bij één soort olijfolie kunnen houden. Het is grappig hoe olijfolie van elkaar kan verschillen. De toscaanse olijfolie bijvoorbeeld is fruitig, fris, groen. Je proeft de zon, de Italiaanse keuken met verse groenten, basilicum. De spaanse olijfolie daarentegen is veel 'vleziger', zwaarder en geler, en past helemaal bij het spaanse landschap, bij de spaanse keuken. Het is niet voor niets dat een olijfolie is zoals die is', lacht manfred.

Hij loopt naar de lange houten toonbank en pakt één van de vele glazen flessen met olijfolie die daar uitgestald staan. De fles is afgesloten met een kurkje waaruit een metalen buisje met klepje steekt. 'houd je hand eens op', zegt hij. Dan druppelt hij voorzichtig wat olie in mijn hand. 'proef eens'. Ik lik de druppeltjes stroperig groene olijfolie van mijn handpalm en proef een zachte, volle smaak die aangenaam in mijn keel prikkelt. 'dit is een olijfolie uit sicilië; die uit sardinië bijvoorbeeld is veel zachter. Wederom druppelt hij wat olie op handpalm, ditmaal uit een andere fles.

Ik verbaas mij erover dat er zoveel verschillende soorten en vooral verschillende smaken olijfolie zijn. Manfred beaamt dit. 'de mensen weten vaak niet wat zij zoeken', vertelt hij. 'er wordt in Nederland nog niet zo lang met olijfolie gekookt. Ik werkte als kok en had thuis altijd meerdere soorten olijfolie. Mijn gasten keken er met verbazing naar. Pas toen besefte ik dat het voor de mensen om mij heen nog helemaal niet zo gewoon was om met olijfolie in plaats van met boter te koken. Vandaar ook mijn besluit om deze winkel te openen. We helpen je bij je keuze, laten je proeven, vertellen je over de achtergrond van de olijfolie, voor welke gerechten de olie het beste gebruikt kan worden.'

manfred heeft zes jaar geleden, als een van de eersten, aangevoeld dat olijfolie ook in Nederland steeds meer gebruikt zou gaan worden. Hij heeft een trend gezet! En heeft dat met passie en overtuiging gedaan. Inmiddels mag manfred zich officieel assaggiatore (lett. 'proever') van Italiaanse organizzazione nazionale assaggiatori olio di oliva (nationale organisatie van olijfolieproevers) noemen. 'het woord extravergine mag pas gebezigd worden', legt manfred uit, 'als de olie door een panel van vijf mensen, onder leiding van een capo (lett. 'de baas'), is goedgekeurd. De olijfolie moet een bepaalde, minimum kwaliteit hebben en aan allerlei vereisten qua kleur, stroperigheid, geur enzovoorts voldoen.'

Mmmm, heerlijk... Olijfolie. Maar daar horen ook de juiste azijn en mosterd bij. Manfred laat mij de 'seizoensazijnen' zien: azijn met seizoenskruiden. Zo heeft manfred op dit moment azijn met duizendblad en rucola, en in het najaar bijvoorbeeld met rozenbottels. De azijn verandert met het seizoen mee.

In een ouderwets aandoende koelkast met delftsblauwe tegeltjes zie ik verder schalen vol versgemaakte sauzen: groene pesto, rode pesto, olijventapenades (hoe kan het ook anders?) en dikke, sappige olijven.

een mevrouw komt de winkel binnen en koopt een flesje olijfolie gekocht. Manfred plakt een hemelsblauw etiket met gouden letters op het flesje. Daarop schrijft hij de naam van de olijfolie. Dan wordt het flesje in donkerpaars vloeipapier gewikkeld. Het ziet er beeldig uit, enig om kado te geven.

Als ik - met eenzelfde flesje in donkerpaars vloeipapier - even later de deur uitstap, ben ik blij dat er - in deze tijd van globalisering, van onpersoonlijke winkelketens - nog winkels als die van manfred bestaan. Winkels waar de liefde voor het product het belangrijkste is en waar je nog antwoord krijgt op vragen die iets anders betreffen dan alleen maar de prijs...

meeuwig & zn. Haarlemmerstraat 70
1013 et Amsterdam
Tel. 020 626 5286
www.meeuwig.nl